Witte uitslag op de gevel: wat het is en wat je doet

Waar het wit vandaan komt

Bakstenen en mortel bevatten van nature oplosbare zouten. Als water door de muur trekt, neemt het die zouten mee naar buiten. Aan het oppervlak verdampt het water en blijft het zout achter als een witte laag. Bij nieuw metselwerk is dat bijna altijd tijdelijk: na een paar regenseizoenen is de voorraad zout uitgespoeld en verdwijnt de uitslag.

Een tweede vorm is kalkuitbloei: een harde, witte laag die ontstaat als kalk uit de mortel met de lucht reageert. Die spoelt er niet vanzelf af en wordt met een geschikt middel verwijderd.

Zout van buiten: de kust

Dicht bij zee komt er een derde bron bij: zout van buiten. Zeewind brengt zoutnevel mee die op de gevel neerslaat, en bij strooien in de winter komt er wegenzout tegen de onderste lagen metselwerk.

Dat zout dringt met het regenwater de steen in. Het trekt vocht uit de lucht aan, waardoor de muur langer nat blijft, en bij het uitkristalliseren kan het de buitenkant van zachte steen laten afschilferen.

Je herkent het aan uitslag die steeds terugkomt, vaak aan de kant van de zee of onderaan bij de stoep, en aan stenen die poederig worden.

Wanneer je moet ingrijpen

Tijdelijke uitslag op nieuw werk: niets doen behalve droog afborstelen. Uitslag die blijft komen op een oude muur betekent dat er structureel vocht doorheen trekt. Kijk dan naar lekkende goten en regenpijpen, kapotte waterslagen onder de ramen, open voegen aan de natte kant en grond of bestrating die hoger ligt dan de waterkering in de muur.

Gaan de stenen afschilferen of verpulveren, dan is het geen cosmetisch probleem meer. Dan worden de slechtste stenen vervangen en de voegen hersteld.