Roestvlekken op de gevel: waar komen ze vandaan?

Eén kleur, vier oorzaken

Roest ziet er altijd hetzelfde uit: oranje tot donkerbruin, vaak met een vloeiende of gestreepte vorm. Maar de oorzaak verschilt.

Het kan gaan om roest uit een stalen onderdeel buiten de muur, zoals een hek of een dakgoot, om een stalen latei boven een raam of deur, om spouwankers achter het metselwerk, of om ijzer in de steen of de mortel zelf. De eerste is een klus voor de schilder of de hekwerkleverancier. De andere drie zijn gevelkwesties.

Staal dat buiten zit

Is er direct boven de vlek een balkonhek, een zonwering, een buitenlamp of een regenpijpbeugel, dan komt de roest daar vandaan. Het regenwater neemt de oxide mee en laat het in een vaste baan over de steen lopen. De steen zelf is niet aangetast.

Eerst wordt het stalen onderdeel behandeld of vervangen, daarna wordt de gevel gereinigd. In een kuststreek roest buitenstaal sneller dan in het binnenland, door het zout in de lucht. Verzinkt of gelakt staal moet er dan vaker nagekeken worden.

Een stalen latei die roest

Boven kozijnen ligt een balk die het metselwerk draagt. In oudere woningen is dat een stalen latei zonder goede afwerking. Als vocht langs het kozijn de muur in kruipt, begint het staal te roesten.

Roest neemt meer ruimte in dan staal, de latei zet uit, en het metselwerk erboven krijgt een horizontale scheur, vaak precies in de voeg boven het kozijn. Aan de buitenkant zie je roestvlekken onder de scheur. Lees ook de pagina over de scheur boven een raam en scheuren in de gevel.

Roestvlekken verwijderen zonder schade

Een middel op basis van oxaalzuur of ascorbinezuur werkt op baksteen vaak goed, maar zuren zijn niet voor alle steen geschikt. Kalkhoudende steen en kalkvoegen worden aangetast door zure middelen.

Daarom wordt er eerst een proefvlak gedaan en daarna met veel schoon water nagespoeld. Zelf schrobben met een staalborstel is geen goed idee: staaldeeltjes blijven in de steen achter en roesten door.

Wanneer je moet handelen

Zie je een horizontale scheur, een uitstekende voeg boven het raam, of klemt het kozijn? Dan is het geen kwestie meer van een vlek. Laat dat binnen een paar maanden bekijken. Hoe langer roest doorgroeit, hoe meer metselwerk er hersteld moet worden. Een foto van de scheur en van de gehele gevel helpt bij de eerste inschatting.

Hoe je het zelf kunt bijhouden

Loop eens per jaar langs de gevel en kijk omhoog naar de plekken boven ramen en deuren. Zie je een nieuwe scheur, een verkleurde voeg of een kozijn dat klemt? Maak een foto met een duimstok erbij en vergelijk het over een half jaar. Veranderen de vlekken of scheuren, dan is het tijd om iemand te laten kijken. Blijft het gelijk, dan kan het cosmetisch zijn.